In 2004 kwam de Aziatische hoornaar via een scheepslading in de haven van Bordeaux terecht. Deze wespachtige is intussen in hoog tempo Europa aan het koloniseren, ook Vlaanderen. Deze invasieve exoot is zeer schadelijk voor biodiversiteit en landbouw en staat bovenaan de lijst van de te verdelgen insecten in Europa. Vooral voor bijen vormt deze hoornaar een grote bedreiging.
In het voorjaar verlaten de koninginnen hun schuilplaats en maken een nieuw nest. In een eerste fase is dit klein. Dergelijke nesten maken ze altijd op een beschutte plaats; heel vaak in door mensen gemaakte locaties. Schuren, tuinhuisjes, afdaken, luifels, ... Ook in struiken en hagen kan een koningin een nieuw nest maken. De voorjaarsnesten bevinden zich dicht bij de grond of op maximum enkele meter hoogte. In dit stadium van het nest is verdelging door een professionele verdelger nog eenvoudig uit te voeren.
Onder het motto #kijkinuwkot is het belangrijk goed rond te kijken of je een Aziatische hoornaar of een nest terugvindt bij jou in de tuin of rond je huis.
Een Aziatische hoornaar is ongeveer 3,5 cm groot. Het insect is vooral zwart van kleur en de kop heeft opvallende oranje plekken. Ook op het achterlijf heeft de wesp een oranje band, en de poten zijn half zwart, half geel van kleur. Dit laatste is een zekere manier om de soort te onderscheiden.
Regelmatig is er verwarring met de Europese hoornaar. Deze is groter, vooral roodbruin van kleur, maar heeft meerdere gele banden op het achterlijf. Ook de pootjes zijn volledig in de roodbruine kleur. De Europese hoornaar is nuttig, zachtaardig en moet zeker niet verdelgd worden!
Hoe herken je een nest van de Aziatische hoornaar?
Wanneer een koningin een nest begint te maken, zoekt ze een beschutte plaats. Eerst start ze met een raat van een drietal cellen en daarrond bouwt ze een bescherming. Deze heeft in het begin de grootte van een pingpongbal maar wordt snel groter en groter. Na enkele weken zal de bol al de grootte van een meloen hebben. Op het einde van het voorjaar, begin van de zomer, kan een nest de grootte hebben van een volleybal. De kleur van het nest is meestal lichtbruin. Meer info vind je hier.
In de zomer beginnen de werksters een tweede definitief nest te maken. Dit bevindt zich meestal in een hoge boomtop in de buurt van dit eerste nest. Deze nesten kunnen dan uitgroeien tot 1 meter groot. Door het bladerdek zijn deze nesten meestal zeer moeilijk te zien.
Heb je een individu van de Aziatische hoornaar gezien? Probeer dan een foto te maken en maak een melding op www.vespawatch.be. Hoe je dit doet is uitgelegd in een video (zie link onderaan dit bericht).
Heb je in je omgeving een nest hangen, neem dan ook een foto en plaats die eveneens op www.vespawatch.be
Belangrijk: neem ook een foto van het insect zelf, want in het beginstadium is het niet altijd gemakkelijk om het onderscheid te zien tussen een nest van een hoornaar of van een andere wesp.
Na het plaatsen van de foto’s op vespawatch.be kan je (na +/-24 uur) bekijken of je melding als Aziatische hoornaar bevestigd wordt.
Indien positief voor een individuele Aziatische hoornaar, gaan speurders op zoek naar het nest.
Indien positief voor een nest, neemt de gemeente contact op met een imker om het nest te verdelgen. Omwille van het algemeen belang voor onze natuur en biodiversiteit zal de gemeente Kapellen (enkel dan) de kosten van het bestrijden van alle type nesten van de Aziatische hoornaar op zich nemen.
Vanaf oktober/november verlaten de hoornaars hun nest om te overwinteren. vanaf deze periode zijn de nesten verlaten en heeft het geen zin meer om nesten te verdelgen. Oude nesten worden niet opnieuw gebruikt.
Een Aziatische hoornaar is heel beschermend naar haar nest toe en kan zeer gevaarlijk en in groep uithalen.
Hou dus altijd ruim afstand van het nest. Als het nest in een tuinhuis of dergelijke hangt, is het aangeraden de ruimte niet meer te betreden!
De professionele verdelgers zijn opgeleid en dragen speciale beschermkledij. Een wespenpak is onvoldoende.
Alle andere insecten zijn zeer nuttig. De Europese hoornaar is een vijand van de Aziatische soort en mag dus niet verdelgd worden.
Vanuit de gemeente Kapellen worden er geen voorjaarsvallen ter beschikking gesteld. Het gebruik van dergelijke lentevallen (‘spring-trapping’) wordt momenteel afgeraden. Het is nog onvoldoende aangetoond dat het gebruik van dergelijke vallen helpt om de populatie-aangroei van de soort te beperken en de bijvangst van andere nuttige bestuivende insecten in deze vallen is erg groot.
Bovendien speelt in het voorjaar ook de onderlinge concurrentiestrijd tussen de vele koninginnen van de Aziatische hoornaar en in deze strijd sneuvelen van nature ook veel koninginnen.
Wil je toch zelf een voorjaarsval plaatsen en opvolgen, koop dan zeker een selectieve val en volg de vangst in de val ook dagelijks op. Laat andere insecten weer vrij en registreer je val en de vangst via mijntuinlab.be.
Na 31 mei is het gebruik van lentevallen niet meer zinvol, omdat dan werksters worden gevangen in plaats van koninginnen.
