Er zijn verschillende pensioenstelsels. De voorwaarden (leeftijd, bedrag, berekening, uitbetaling, enz.) zijn voor elk stelsel verschillend.
De drie klassieke stelsels zijn:
- Werknemerspensioen: loontrekkenden uit de privésector, niet-statutair personeel van openbare diensten (gemeenten, provincies, ministeries)
- Zelfstandigenpensioen: personen die een zelfstandig of vrij beroep uitoefenen
- Ambtenarenpensioen: statutair personeel van openbare diensten
Bij gemengde loopbanen worden de verschillende stelsels toegepast.
Er zijn verschillende soorten pensioen:
- Rustpensioen: persoonlijk of gezinspensioen op basis van eigen prestaties
- Overlevingspensioen: pensioen op basis van de prestaties van de overleden echtgeno(o)t(e)
- Feitelijk gescheiden pensioen: pensioen op basis van prestaties feitelijk gescheiden echtgeno(o)t(e) (bestaat niet in stelsel ambtenarenpensioen)
- Uit echt gescheiden pensioen: pensioen op basis van prestaties van echtgescheiden echtgeno(o)t(e) tijdens jaren huwelijk
Pensioengerechtigde leeftijd
Vanaf 2009 is de pensioengerechtigde leeftijd voor mannen en vrouwen 65 jaar. Het vervroegd pensioen vanaf 60 jaar is mogelijk wanneer een loopbaan van 35 jaar hebt. Voldoe je niet aan deze loopbaanvoorwaarde, kan je niet vervroegd met pensioen gaan.
Pensioenaanvraag
Ambtenarenpensioen: bij de administratie waar ze laatst gewerkt hebben
Werknemers- en zelfstandigenpensioen: als op de wettelijke pensioenleeftijd op pensioen wil gaan, krijg je automatisch de formulieren toegestuurd. Als je vervroegd (vanaf 60 jaar) op pensioen wil gaan, doe je een aanvraag via de sociale dienst van je woonplaats en dit ten vroegste één jaar voor de ingangsdatum van het pensioen.
Het overlevingspensioen moet je zo vlug mogelijk na het overlijden van je echtgeno(o)t(e) aanvragen. Als de overledene al een rustpensioen genoot en als op het ogenblik van het overlijden omtrent een aanvraag nog geen definitieve beslissing getroffen is, wordt het overlevingspensioen ambtshalve toegekend.
Wat meebrengen?
Voor de aanvraag van het werknemerspensioen moet je je identiteitskaart meebrengen. Als je zelf de aanvraag niet kan doen, geef je volmacht aan een derde persoon. Deze persoon mag de aanvraag in jouw plaats indienen en is ook in het bezit van je identiteitskaart. De volmacht kan je aanvragen bij de sociale dienst.
Voor de aanvraag van het zelfstandigenpensioen gelden dezelfde voorwaarden als voor de aanvraag van het werknemerspensioen. Hiervoor dienen wel meer gegevens ingevuld te worden (loopbaan in jaartallen van jezelf en je echtgeno(o)t(e), eventueel periode van legerdienst, kopies van sociale uitkeringen van jezelf en je echtgeno(o)t(e)).
Pensioenraming
Vanaf 55 jaar kan je een raming van je pensioenrechten aanvragen. Het formulier kan je verkrijgen bij de sociale dienst of downloaden van de websites van de pensioendiensten.
Je kan je berekening ook simuleren via de website www.kenuwpensioen.be
Ombudsdienst Pensioenen
De Ombudsman zoekt een oplossing voor klachten over de dienstverlening van de pensioendiensten (RVP, RSVZ en PDOS). Je kan er terecht met klachten over je rechten op een pensioen, de manier waarop het pensioen berekend is, de betaling van je pensioen, …
Meer info: www.ombudsmanpensioenen.be
Zitdag pensioenen
Elke eerste dinsdag van de maand van 9 tot 11 uur verstrekken een afgevaardigde van de Rijksdienst voor Pensioenen en een afgevaardigde van de Rijksdienst voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen inlichtingen over pensioenen. Deze zitdagen vinden plaats in het administratief centrum, Antwerpsesteenweg 130.
Opgelet: de afgevaardigde van het RSVZ heeft geen zitdag in de maand augustus. De afgevaardigde van de RVP zal wel aanwezig zijn.
Meer inlichtingen over pensioenen vind je terug op volgende websites:
RVP (Rijksdienst voor Pensioenen): www.rvponp.fgov.be
RSVZ (Rijksdienst voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen): www.rsvz.be
PDOS (PensioenDienst voor de OverheidsSector): www.pdos.fgov.be